Naar een nieuwe standaard
Achter deze keuzes staan arbokerndeskundigen: professionals die aan de voorkant nadenken over veilige werkomstandigheden. Maar aan welke eisen moeten zij voldoen om echt vakbekwaam te zijn?
In opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en ZonMw dachten we hierover na met arbokerndeskundigen uit het veld. De centrale vraag: aan welke eisen moeten arbokerndeskundigen voldoen om vakbekwaam te zijn?
In gesprek met arbokerndeskundigen
Bij het begrip ‘arbo’ denken mensen vaak aan bedrijfsartsen. Minder bekend is dat er daarnaast een hele beroepsgroep bestaat van arbokerndeskundigen die toezien op onze werkomgeving. Het gaat om arbeids- en organisatiedeskundigen, arbeidshygiënisten en hoger veiligheidskundigen: samen de drie zogeheten kerndisciplines.
Arbeids- en organisatiedeskundigen richten zich gezondheidsrisico’s, zoals op het bevorderen van mentale gezondheid op de werkvloer. Arbeidshygiënisten richten zich op fysische en chemische risico’s op de werkvloer, zoals blootstelling aan gevaarlijke stoffen, lawaai of trillingen. Hoger veiligheidskundigen richten zich op veiligheidsrisico’s op de werkvloer, zoals werken op grote hoogte of met explosiegevaar.
Samen spelen arbokerndeskundigen een cruciale rol in het voorkomen van onveilige situaties en gezondheidsklachten op de werkvloer.
Certificering: van proces naar vakbekwaamheid
Voor deze beroepsgroepen geldt een wettelijke certificatieregeling. Die certificering is belangrijk, maar richt zich in de huidige vorm vooral op procesmatige eisen. De vraag die in dit traject centraal stond, is hoe certificering ook kan laten zien of iemand echt vakbekwaam is.
Hierom hebben we samen met de beroepsgroep nagedacht over wat vakbekwaamheid inhoudt. Door heldere eisen te formuleren, kunnen arbokerndeskundigen aantonen dat zij beschikken over de juiste kennis en vaardigheden.
Dat versterkt de waarde van hun certificaat in Nederland en biedt bijvoorbeeld ook kansen om voor buitenlandse bedrijven te kunnen werken, of om hetzelfde werk ook in het buitenland te kunnen doen.
Samenwerking met het veld
Dit denkwerk maakt duidelijk wat vakbekwaamheid voor arbokerndeskundigen betekent. Ook laat het de raakvlakken tussen de drie kerndisciplines zien. De uitkomsten geven het veld handvatten om samen te werken aan een goede certificering die op draagvlak kan rekenen.
Op basis van vier kaarten die we samen met experts uit het veld hebben gemaakt, kunnen zij nu de volgende stappen zetten om de certificatieregeling aan te passen.
Eén kaart geldt voor alle arbokerndeskundigen, de andere drie richten zich op de specifieke kerndisciplines. Je kunt de kaarten hieronder downloaden en zelf bekijken.
