Naar een nieuwe standaard
Wie denkt erover na hoe bouwvakkers veilig de steiger op komen? En hoe kun je voorkomen dat ze ziek worden van het stof dat ze daar inademen? Het zijn vragen waar je in het dagelijks leven zelden bij stilstaat, maar die van groot belang zijn voor de veiligheid en gezondheid de werkvloer.
Achter deze keuzes staan arbokerndeskundigen: professionals die aan de voorkant nadenken over veilige werkomstandigheden. Maar aan welke eisen moeten zij voldoen om echt vakbekwaam te zijn?
In opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en ZonMw dachten we hierover na met arbokerndeskundigen uit het veld. De centrale vraag: aan welke eisen moeten arbokerndeskundigen voldoen om vakbekwaam te zijn?
In gesprek met arbokerndeskundigen
Bij het begrip ‘arbo’ denken mensen vaak aan bedrijfsartsen. Minder bekend is dat er daarnaast een hele beroepsgroep bestaat van arbokerndeskundigen die toezien op onze werkomgeving, zonder zelf bedrijfsarts te zijn. Het gaat om arbeids- en organisatiedeskundigen, arbeidshygiënisten en hoger veiligheidskundigen: samen de drie zogeheten kerndisciplines.
Arbeids- en organisatiedeskundigen houden zich bezig met het bevorderen van mentale gezondheid op de werkvloer. Arbeidshygiënisten richten zich op risico’s zoals blootstelling aan bepaalde stoffen. Hoger veiligheidskundigen houden zich bezig met veiligheidsvraagstukken. Denk hierbij aan werken op grote hoogte, of met explosiegevaar.
Samen spelen arbokerndeskundigen een cruciale rol in het voorkomen van onveilige situaties op de werkvloer.
Certificering: van proces naar vakbekwaamheid
Voor deze beroepsgroepen geldt een wettelijke certificatieregeling. Die certificering is belangrijk, maar richt zich in de huidige vorm vooral op procesmatige eisen. De vraag die in dit traject centraal stond, is hoe certificering ook kan laten zien of iemand echt vakbekwaam is.
Hierom hebben we samen met de beroepsgroep nagedacht over wat vakbekwaamheid inhoudt. Door heldere eisen te formuleren, kunnen arbokerndeskundigen aantonen dat zij beschikken over de juiste kennis en vaardigheden. Dat versterkt de waarde van hun certificaat in Nederland en biedt bijvoorbeeld ook kansen om hetzelfde werk ook in het buitenland te kunnen doen.
Samenwerking met het veld
Dit denkwerk maakt duidelijk wat vakbekwaamheid voor arbokerndeskundigen betekent. De uitkomsten geven het veld handvatten om samen te werken aan een goede certificering die op draagvlak kan rekenen.
Op basis van vier kaarten die we samen met experts uit het veld hebben gemaakt, kunnen zij nu de volgende stappen zetten om de certificatieregeling aan te passen.
Eén kaart geldt voor alle arbokerndeskundigen, de andere drie richten zich op de specifieke kerndisciplines. Je kunt de kaarten hieronder downloaden en zelf bekijken.
