Wat als we naast risico’s ook de kansen van de financiële sector bekijken?

Die vraag staat centraal in de Kansenkaart financiële sector. De publicatie kwam tot stand na drie denksessies met 27 partijen uit de financiële sector, de beleidswereld en het bedrijfsleven, en werd gelanceerd in het Maliecafé bij VNO-NCW en MKB-Nederland.

Baten, zichtbare en verborgen kosten

Regulering is onmisbaar voor een stabiel financieel systeem, maar heeft ook uiteenlopende effecten. We gingen hierover in gesprek met Edward Feitsma, als senior econoom verantwoordelijk voor financiële markten bij VNO-NCW en MKB-Nederland. 

Feitsma:

„Die verborgen effecten zijn lastig mee te wegen, maar ze zijn er. Ze werken door in het bedrijfsleven, in investeringen en uiteindelijk in de economische ontwikkeling.”

De Kansenkaart brengt dit systematisch in beeld: hoe regelgeving de sector beïnvloedt, hoe dat doorwerkt naar bedrijven en welke kansen Nederland daardoor mogelijk onbenut laat.

Een bredere blik op de sector

Welke definitie van ‘de financiële sector’ hanteren we? Niet alleen banken, verzekeraars en pensioenfondsen, maar ook alle andere partijen die geld door de economie laten stromen, zoals vermogensbeheerders, financieel adviseurs, private equity-partijen, venturecapitalfondsen, private debt-partijen en trustkantoren.

Volgens Feitsma bepaalt juist deze héle keten hoe investeringen tot stand komen.

„Het gaat erom of ideeën financiering krijgen en of maatschappelijke en economische veranderingen daadwerkelijk kunnen worden uitgevoerd. Daarbij levert de sector ook andere diensten dan financiering. Denk aan trust, financieel advies of verzekeringen.”

Waarom de Kansenkaart er is

Regulering heeft, zegt Feitsma, altijd meerdere kanten. Ze kent baten – zoals stabiliteit en consumentenbescherming, maar ook kosten.

„Sommige van die kosten zijn heel zichtbaar, zoals uitgaven voor fraudebestrijding. Andere kosten van beleid blijven vaak verborgen: lagere productiviteit, moeizamere toegang tot financiering en een minder efficiënte verdeling van kapitaal. Die verborgen effecten leiden tot gemiste kansen, zowel binnen de financiële sector als in de bredere economie. Economen spreken van ‘alternatieve kosten’, dat zijn kansen die je mist door vrij eenzijdig voor één bepaald soort beleid te kiezen, waardoor Nederland kansen laat liggen. De fraaie Kansenkaart van de De Argumentenfabriek – tot stand gekomen met bijdragen van vele deskundigen – wil precies dát inzichtelijk maken voor het beleid op deze sector”.

Bewustwording

Het doel van de Kansenkaart is bewustwording.

„Beleid richt zich vaak op risicobeperking, en deels dat is logisch. Maar wie alleen vanuit dat perspectief kijkt, mist een deel van het verhaal. Wie zich puur op risico’s focust, mist kansen.”

Van investeringsagenda naar financieringsagenda

De Kansenkaart is geen tegenhanger van risicorapportages, maar een aanvulling daarop. Waar risicorapportages vooral laten zien wat er mis kan gaan, maakt de Kansenkaart zichtbaar waar kansen liggen. Daarmee nodigt de kaart uit tot een bredere afweging: niet alleen risico’s, maar ook kansen; niet alleen bescherming, maar ook innovatie; niet alleen stabiliteit, maar ook groei.

Zo helpt de Kansenkaart om de financiële sector beter te verbinden met de grote investeringen die Nederland de komende jaren nodig heeft, bijvoorbeeld in infrastructuur, energie en innovatie. Denk aan de investeringsagenda uit het rapport-Wennink. Waar die agenda vooral benoemt waarin moet worden geïnvesteerd, richt de Kansenkaart zich op de vraag hoe deze investeringen daadwerkelijk gefinancierd kunnen worden.

„Elke investering vraagt om financiering. Daarom gaan we het komende jaar als opvolging op dit project met De Argumentenfabriek werken aan een financieringsagenda voor de grootste investeringsopgaven. Hierin staat centraal hoe publieke, private én publiek-private financiering beter op elkaar kunnen aansluiten.”

Blijf op de hoogte

De financieringsagenda is eind maart te vinden op https://www.vno-ncw.nl/.