02 mei 2024

Door Mayke Klumper

Hoe besteed je publiek geld zinnig en zuinig?  

Openbaar bestuur

Vandaag is het Verantwoordingsdag. Op deze dag legt de minister van Financiën namens het kabinet verantwoording af over het beleid en de financiën van het afgelopen jaar. Dat klinkt saai. Maar inhoudelijk is het van groot belang. Het draait deze dag namelijk om de vraag of de rijksoverheid publiek geld zinnig, zuinig en zorgvuldig heeft uitgegeven.  

Komen de beleidsdoelen die ministeries stelden dichterbij? Is dit dankzij of ondanks het gevoerde beleid? En krijgt de burger waar voor zijn geld? De Argumentenfabriek heeft denkgereedschappen om beleidsevaluaties goed uit te voeren. 

Of beleid werkt of niet, kun je vóór, tijdens of na uitvoering van het beleid onderzoeken. Dit gebeurt helaas weinig in Nederland bij zowel Rijk, provincies als gemeenten. Vaak is beleid alweer aangepast, voordat goed en wel is geëvalueerd hoe het beleid eigenlijk heeft uitgepakt en wat de kosten en baten waren. Denk bijvoorbeeld aan projecten om onderwijsachterstanden in het onderwijs terug te dringen of subsidies voor elektrische personenauto’s. De geringe aandacht van overheden voor beleidsevaluaties maakt het moeilijk om lessen te trekken en beleid te verbeteren.  

“Het uitgeven van geld is niet primair waar het om gaat. Het gaat vooral om wat je ermee bereikt. Ik zoek naar inzicht in wat de overheid met publiek geld presteert. Ik wil niet alleen weten wat het kost, ik wil ook weten wat het oplevert.” – Pieter Duisenberg, president van de Algemene Rekenkamer  (bron: EW, 6 januari 2024)

Ons denkgereedschap inspireert beleidsmakers helder te denken over beleidsevaluaties. Via hulpvragen worden zij geholpen zowel bij het ontwerpen van een evaluatie als het uitvoeren ervan. Aan welke voorwaarden moet de evaluatie voldoen? Wie gaan evalueren en wie zijn verder betrokken? Hoe bevorderen we dat betrokkenen de evaluatie gaan gebruiken? Er valt een hoop te kiezen! Een gefundeerd besluit over de opzet en doelen van een evaluatie vergroot de kans dat resultaten benut kunnen worden.  

Vragen?

Neem contact op met Dries Bartelink

dries@argumentenfabriek.nl
+31 6 204 89 745
Meer over Dries Bartelink

“De politieke zwaartekracht trekt naar vooruitkijken, plannen maken. Daar heb je een sterke tegenhanger voor nodig. Wat is wel en niet goed gegaan, wat kan beter?

Joost Sneller, voorzitter van de Commissie Rijksuitgaven van de Tweede Kamer (bron: Het Financieele Dagblad, 13 mei 2024)

Wat we onder ‘evaluaties’ verstaan en wat hun kenmerken zijn, staat op de Definitiekaart Beleidsevaluaties. De vragen die een ambtenaar stap voor stap kan beantwoorden bij het nadenken over beleidsevaluaties, staan op de Vragenkaart Beleidsevaluaties. De gebundelde kaarten kun je hier bekijken en downloaden.   

Dus hoe besteed je publiek geld zinnig en zuinig? Belangrijk is om goed te evalueren. Wil je meer weten hoe wij kunnen helpen bij het evalueren van beleid? Of eens sparren over de aanpak van een evaluatie, het betrekken van belanghebbenden, of over het kwantitatief inschatten van beleidseffecten? Bel of mail gerust met Dries Bartelink (Chef Openbaar bestuur) of Sanne Roessingh (Senior Openbaar bestuur). 

Wil je meer weten hoe wij kunnen helpen bij het evalueren van beleid?

Bel of mail gerust met Dries Bartelink (Chef Openbaar bestuur) of Sanne Roessingh (Senior Openbaar bestuur).