Training
Locatie
De Argumentenfabriek (Amsterdam Oud-West)
Duur
Drie dagen
Kosten
€ 2.399 BTW vrij
Beschikbare data
In deze Leergang Langetermijndenken in de praktijk voor gemeentestrategen krijg je dieper inzicht in wat langetermijndenken is en leren we je werken met de tien richtingwijzers voor langetermijnbeleid. We reiken je praktische denkgereedschappen aan die direct bruikbaar zijn in jouw werk als gemeentestrateeg en waarmee je jouw persoonlijke denkvaardigheden en effectiviteit vergroot.
Wil jij met een diverse groep overheidsstrategen hiermee aan de slag om impact te maken met jouw organisatie? Schrijf je dan nu in voor deze praktijkgerichte leergang.
We hebben ruimte voor 12 deelnemers. De Leergang start in december 2025 en loopt tot en met maart 2026. Doe je mee?
Beschikbare data
Tijdens de leergang werk je aan een eigen casus, zoals het voorbereiden van een nieuw gemeentebestuur, zodat je de leerstof direct in de praktijk toepast en zo werk met werk maakt.
Op 31 maart 2025 is de gids over langetermijndenken in beleid verschenen, die de basis vormt voor het curriculum van de leergang. Zie De Langetermijndenktank.
Deze praktijkgerichte leergang duurt drie dagen en begint -bij voldoende animo- op 16 december 2025 met een online startbijeenkomst. De trainingen vinden plaats bij De Argumentenfabriek in Amsterdam. De geplande data staan hieronder. Mochten er dagen bij zijn waarop je echt niet kunt, laat het dan aan ons weten. Aantal deelnemers: 6-12 personen.
Deze leergang verzorgen we ook incompany bij gemeenten, provincies en ministeries. Hierbij kunnen we de inhoud van de leergang aanpassen aan de behoeften van de organisatie en deelnemers. Neem gerust contact met ons op over de mogelijkheden, of doe hier een aanvraag.
Neem contact op met Dries Bartelink
dries@argumentenfabriek.nlMarga Wobma-Helmich, programmamanager bij de gemeente Deventer
“De leergang strategie van de Argumentenfabriek heeft mij goed op weg geholpen om mijn vaardigheden als strateeg te verdiepen en vergroten. De instrumenten die je aangereikt krijgt sluiten goed aan bij de praktijk. Door de kritische vragen die Dries en Shaun stellen word je uitgedaagd om de lesstof direct toe te passen. Ze hanteren aansprekende werkvormen en het hoge tempo houd je bij de les. De locatie is prachtig en de lunch heerlijk.”
DenkacademiePieter van Gelder, concernstrateeg bij de gemeente Amsterdam
‘De leergang Strategie is – zoals je mag verwachten van De Denkacademie – logisch opgebouwd met stuk voor stuk interessante en nuttige onderdelen. Van helder denken tot draagvlak creëren, Dries en Shaun nemen je er didactisch sterk en met aanstekelijk enthousiasme mee doorheen. Een aanrader voor de zelfbewuste en leergierige strateeg!’
DenkacademieFrançois Kloosterhuis, Concernstrateeg Gemeente Assen
“De methodiek van De Argumentenfabriek helpt de strateeg om sneller tot de kern te komen bij het maken van adviezen en beleid.”
DenkacademieRob Nijskens, strateeg bij de gemeente ‘s-Hertogenbosch
‘Deze leergang heeft me geholpen gestructureerd en helder te denken, én dit meteen in de praktijk toe te passen binnen mijn eigen organisatie. De feedback van trainers en medecursisten is heel waardevol. Ik heb ook nog eens leuke nieuwe mensen leren kennen.’
DenkacademieHinde Dijkhuis, Directeur Gemeente Lelystad
“Als je als strateeg je strategische vaardigheden wil vergroten en je organisatie meer strategisch wil laten opereren kan ik deze leergang zeker aanraden.”
DenkacademiePetra de Visser, Businesscontroller Gemeente Dordrecht
“Het overzichtelijk in beeld brengen van het strategisch vermogen van een gemeente is een dikke plus. Hiermee wordt een ‘verzamelbegrip’ concreet en kun je hier als gemeente op sturen. (…) De externe sprekers zijn inspirerend (…) en de praktijkervaring die de docenten inbrengen met opdrachten bij diverse overheden is zeker ook een plus.”
DenkacademieJan Mülder, raadslid Gemeenteraad Leusden
“Dries Bartelink is zo’n trainer die -zonder dat je er erg in hebt- alle didactische regels toepast, waardoor je met plezier de training bij hem volgt. Als alle fracties in de raad de training Helder Argumenteren zouden gebruiken, dan zou het debat een stuk beter en aantrekkelijker worden.”
Openbaar bestuur
Tijdens deze startbijeenkomst van 90 minuten maken de deelnemers kennis met elkaar, inventariseren we ieders leerdoelen en bepalen we gezamenlijk met welke keuzemodules we aan de slag willen op dag 2 en 3 van de leergang.
Module 1: De basis van langetermijndenken
We starten met een beknopt overzicht van de belangrijkste termen, theorieën en keuzes die je kunt maken bij langetermijndenken. We kijken naar succesvolle voorbeelden en briljante mislukkingen uit het verleden.
Module 2: Belemmeringen bij langetermijndenken
Langetermijndenken kent tal van belemmeringen en valkuilen. Die zitten deels in ons brein, deels in het ontwerp van onze politieke structuren. We laten zien waar de belemmeringen zitten en hoe je ze kunt omzeilen. Deelnemers gaan op zoek naar mogelijke belemmeringen bij hun eigen casus.
Module 3: Werken aan casus
De deelnemers krijgen de ruimte om te werken aan hun eigen casus en benutten hierbij de denkkracht van de trainers en elkaar.
De invulling van dag 2 en 3 ligt nog niet vast. Tijdens de startbijeenkomst bepalen de deelnemers samen welke keuzemodules over langetermijndenken voor hen prioriteit hebben voor het vervolg van de leergang.
Hieronder staan de verschillende keuzemodules kort beschreven.
Module A: Argumenten voor en tegen langetermijndenken
Er zijn goede redenen om over de lange termijn na te denken. Maar er zijn – zoals altijd – ook argumenten tegen. Kennis hiervan helpt om langetermijnbeleid te verbeteren, maar ook om op weerstand te anticiperen en hier effectief mee om te gaan. In een denksessie gaan deelnemers op zoek naar alle argumenten.
Module B: Denkstappen voor langetermijnbeleid
We presenteren ons denkmodel voor het maken van helder langetermijnbeleid. Met deze concrete denkstappen en praktische tips voor implementatie kun je direct beginnen. We laten zien hoe de stappen samenhangen, wat moeilijkheden zijn per stap en welke hulpbronnen je kunt gebruiken.
Module C: Een analyse van de langetermijntoekomst
De eerste denkstap van het denkmodel gaat over het analyseren van de lange termijn. Hoe ziet de wereld er straks uit? Waar zitten onzekerheden? Welke scenario’s zijn er mogelijk? Deelnemers gaan aan de slag met diverse aanpakken om een reële inschatting te maken van de langetermijntoekomst.
Module D: Doelen stellen voor de lange termijn
Een analyse van de lange termijn is een opmaat naar de volgende stap: hoe willen we dat die lange termijn eruit ziet? Wat zijn de belangrijkste verschillen met kortetermijndoelen? Hoe betrek je belanghebbenden bij dit denkproces, ook als die vooral oog hebben voor de korte termijn? We bieden een denkmodel voor het formuleren en toetsen van langetermijndoelen. We kijken ook naar de kracht van verbeelding: wat zijn de mogelijkheden om de verre toekomst concreet en levendig te maken? Deelnemers oefenen met een eigen casus.
Module E: Routes naar de toekomst
Een doel voor de lange termijn is één ding, maar hoe kom je daar? Hoe kun je beleid maken als de context nog zo onzeker is? Hoe voorkom je tunnelvisie aan de ene kant, en verlamming door onzekerheid aan de andere kant? Welke kansen en valkuilen zijn er vergeleken met beleidsopties voor de korte termijn. We oefenen met het maken van scenario’s, een manier om verschillende routes naar de toekomst te doordenken.
Module F: Kiezen
De reis naar de langetermijntoekomst start met een keuze. Welke van de mogelijke routes kies je? Welke afwegingen zijn hierbij belangrijk? We helpen deelnemers met het maken van keuze in onzekerheid, en hoe ze belanghebbenden hierin kunnen meenemen.
Module G: (Bij)sturen
Hoe langer de reis, hoe vaker je moet bijsturen. Langetermijnbeleid is geen blauwdruk maar juist voortdurend onderhevig aan verandering en voortschrijdend inzicht. Waar moet je op letten? We geven praktische tips om de lange termijn te betrekken bij monitoring en sturingsprocessen. Ook bespreken we waardegedreven sturen als een manier om koersvast te blijven als je te maken hebt met onzekere of veranderende omstandigheden.
Module H: Politiek-bestuurlijke sensitiviteit
Hoe staat het ervoor met het langetermijndenken in de Nederlandse en lokale politiek? Wat gaat er goed in het politieke proces, en wat juist niet? Welke gedragingen horen bij iemand die politiek-sensitief is? En wat onderscheidt een politieke visie op beleid van een analytische visie? In deze module denken we hierover na, mede op basis van de psychologische en politieke valkuilen die we behandeld hebben op dag 1.
Module I: Overtuigen en verbeelden
Hoe maak je langetermijndenken aantrekkelijk voor politieke actoren en een breed publiek? Om relevante partijen mee te krijgen is vaak meer nodig dan alleen het inhoudelijke verhaal. We nemen deelnemers mee in de verschillende elementen van overtuigingskracht: logos, ethos en pathos. Voortbouwend op dag 2 verkennen we verschillende manieren en werkvormen om de lange termijn te verbeelden, om zo los te komen van vaste denkpatronen.
Module J: Het bevorderen van langetermijndenken
Welke factoren vergroten het langetermijndenken van organisaties? We presenteren de tien richtingwijzers voor langetermijnbeleid. Deelnemers analyseren hoe hun eigen organisatie scoort op deze richtingwijzers. En wat zijn andere goede voorbeelden van langetermijndenken uit de praktijk? We bespreken deze vragen met als resultaat een overzicht van factoren om langetermijndenken te bevorderen.
Module K: Strategisch vermogen van overheden
Wat kan een overheid die beschikt over ‘strategisch vermogen’? In een denksessie denken we samen na over deze vraag. Hierbij gebruiken we een Informatiekaart die De Denkacademie eerder ontwikkelde met tientallen overheidsstrategen.
Module L: Concreter is beter
Helder langetermijndenken vereist concrete heldere taal, bij denken, spreken en schrijven. We oefenen met ons model ‘Concreter is beter’, een alarm- systeem waarmee je zes typen vage taal leert signaleren en verbeteren.
Module M: De rollen van een overheidsstrateeg
Welke rollen kan een overheidsstrateeg innemen en aan welke organisatiedoelen draagt dit bij? Deelnemers denken eerst samen na over deze vraag en vergelijken vervolgens hun ideeën met het denkwerk van andere overheidsstrategen.
Module N: De Argumentenladder
Elke strateeg moet helder kunnen argumenteren, dit goed kunnen communiceren, en moet argumentatie scherp kunnen analyseren. We gebruiken De Argumentenladder om hiermee te oefenen.
Module O: Krachtenveldanalyse
Hoe analyseer en visualiseer je snel een krachtenveld? De deelnemers maken kennis met de Krachtenveldanalyse, een online denkgereedschap van De Denkacademie. Ze passen deze vervolgens direct toe op een eigen casus.
Module P: De Waardenmatrix
Hoe analyseer je leidende waarden van jezelf en van anderen? De Waardenmatrix van De Denkacademie helpt om extra inzicht te krijgen in de positie en houding van interne en externe spelers die je als strateeg tegenkomt. Deelnemers maken een waardenanalyse van één van de partijen in een actuele casus.
De invulling van dag 2 en 3 ligt nog niet vast. Tijdens de startbijeenkomst bepalen de deelnemers samen welke keuzemodules over langetermijndenken voor hen prioriteit hebben voor het vervolg van de leergang.
Hieronder staan de verschillende keuzemodules kort beschreven.
Module A: Argumenten voor en tegen langetermijndenken
Er zijn goede redenen om over de lange termijn na te denken. Maar er zijn – zoals altijd – ook argumenten tegen. Kennis hiervan helpt om langetermijnbeleid te verbeteren, maar ook om op weerstand te anticiperen en hier effectief mee om te gaan. In een denksessie gaan deelnemers op zoek naar alle argumenten.
Module B: Denkstappen voor langetermijnbeleid
We presenteren ons denkmodel voor het maken van helder langetermijnbeleid. Met deze concrete denkstappen en praktische tips voor implementatie kun je direct beginnen. We laten zien hoe de stappen samenhangen, wat moeilijkheden zijn per stap en welke hulpbronnen je kunt gebruiken.
Module C: Een analyse van de langetermijntoekomst
De eerste denkstap van het denkmodel gaat over het analyseren van de lange termijn. Hoe ziet de wereld er straks uit? Waar zitten onzekerheden? Welke scenario’s zijn er mogelijk? Deelnemers gaan aan de slag met diverse aanpakken om een reële inschatting te maken van de langetermijntoekomst.
Module D: Doelen stellen voor de lange termijn
Een analyse van de lange termijn is een opmaat naar de volgende stap: hoe willen we dat die lange termijn eruit ziet? Wat zijn de belangrijkste verschillen met kortetermijndoelen? Hoe betrek je belanghebbenden bij dit denkproces, ook als die vooral oog hebben voor de korte termijn? We bieden een denkmodel voor het formuleren en toetsen van langetermijndoelen. We kijken ook naar de kracht van verbeelding: wat zijn de mogelijkheden om de verre toekomst concreet en levendig te maken? Deelnemers oefenen met een eigen casus.
Module E: Routes naar de toekomst
Een doel voor de lange termijn is één ding, maar hoe kom je daar? Hoe kun je beleid maken als de context nog zo onzeker is? Hoe voorkom je tunnelvisie aan de ene kant, en verlamming door onzekerheid aan de andere kant? Welke kansen en valkuilen zijn er vergeleken met beleidsopties voor de korte termijn. We oefenen met het maken van scenario’s, een manier om verschillende routes naar de toekomst te doordenken.
Module F: Kiezen
De reis naar de langetermijntoekomst start met een keuze. Welke van de mogelijke routes kies je? Welke afwegingen zijn hierbij belangrijk? We helpen deelnemers met het maken van keuze in onzekerheid, en hoe ze belanghebbenden hierin kunnen meenemen.
Module G: (Bij)sturen
Hoe langer de reis, hoe vaker je moet bijsturen. Langetermijnbeleid is geen blauwdruk maar juist voortdurend onderhevig aan verandering en voortschrijdend inzicht. Waar moet je op letten? We geven praktische tips om de lange termijn te betrekken bij monitoring en sturingsprocessen. Ook bespreken we waardegedreven sturen als een manier om koersvast te blijven als je te maken hebt met onzekere of veranderende omstandigheden.
Module H: Politiek-bestuurlijke sensitiviteit
Hoe staat het ervoor met het langetermijndenken in de Nederlandse en lokale politiek? Wat gaat er goed in het politieke proces, en wat juist niet? Welke gedragingen horen bij iemand die politiek-sensitief is? En wat onderscheidt een politieke visie op beleid van een analytische visie? In deze module denken we hierover na, mede op basis van de psychologische en politieke valkuilen die we behandeld hebben op dag 1.
Module I: Overtuigen en verbeelden
Hoe maak je langetermijndenken aantrekkelijk voor politieke actoren en een breed publiek? Om relevante partijen mee te krijgen is vaak meer nodig dan alleen het inhoudelijke verhaal. We nemen deelnemers mee in de verschillende elementen van overtuigingskracht: logos, ethos en pathos. Voortbouwend op dag 2 verkennen we verschillende manieren en werkvormen om de lange termijn te verbeelden, om zo los te komen van vaste denkpatronen.
Module J: Het bevorderen van langetermijndenken
Welke factoren vergroten het langetermijndenken van organisaties? We presenteren de tien richtingwijzers voor langetermijnbeleid. Deelnemers analyseren hoe hun eigen organisatie scoort op deze richtingwijzers. En wat zijn andere goede voorbeelden van langetermijndenken uit de praktijk? We bespreken deze vragen met als resultaat een overzicht van factoren om langetermijndenken te bevorderen.
Module K: Strategisch vermogen van overheden
Wat kan een overheid die beschikt over ‘strategisch vermogen’? In een denksessie denken we samen na over deze vraag. Hierbij gebruiken we een Informatiekaart die De Denkacademie eerder ontwikkelde met tientallen overheidsstrategen.
Module L: Concreter is beter
Helder langetermijndenken vereist concrete heldere taal, bij denken, spreken en schrijven. We oefenen met ons model ‘Concreter is beter’, een alarm- systeem waarmee je zes typen vage taal leert signaleren en verbeteren.
Module M: De rollen van een overheidsstrateeg
Welke rollen kan een overheidsstrateeg innemen en aan welke organisatiedoelen draagt dit bij? Deelnemers denken eerst samen na over deze vraag en vergelijken vervolgens hun ideeën met het denkwerk van andere overheidsstrategen.
Module N: De Argumentenladder
Elke strateeg moet helder kunnen argumenteren, dit goed kunnen communiceren, en moet argumentatie scherp kunnen analyseren. We gebruiken De Argumentenladder om hiermee te oefenen.
Module O: Krachtenveldanalyse
Hoe analyseer en visualiseer je snel een krachtenveld? De deelnemers maken kennis met de Krachtenveldanalyse, een online denkgereedschap van De Denkacademie. Ze passen deze vervolgens direct toe op een eigen casus.
Module P: De Waardenmatrix
Hoe analyseer je leidende waarden van jezelf en van anderen? De Waardenmatrix van De Denkacademie helpt om extra inzicht te krijgen in de positie en houding van interne en externe spelers die je als strateeg tegenkomt. Deelnemers maken een waardenanalyse van één van de partijen in een actuele casus.
Diensten
Winkel
Fabriek
Sectoren
Overig
Contact
info@argumentenfabriek.nlLocatie
AOC gebouw, verdieping 3Volg ons
