Waarden in de zorg verkennen voor meer inzicht en begrip

“Op grond van een gesprek over waarden kun je vertrouwen winnen en verbinden. Dat is een stuk moeilijker op basis van standpunten.” André Rouvoet, voorzitter van Zorgverzekeraars Nederland (ZN), vat bondig samen waarom de koepel van zorgverzekeraars een Waardenkaart voor de zorg heeft gemaakt, samen met De Argumentenfabriek. Rouvoet zei dit op een bijeenkomst van het Platform Zó werkt de zorg, waarin diverse zorgpartijen en De Argumentenfabriek samenwerken om betrouwbare, overzichtelijk en onafhankelijke informatie over de zorg beschikbaar te maken voor iedereen.

Wat vinden patiënten, belastingbetalers, zorgverleners, zorginstellingen en zorginkopers het allerbelangrijkst in de zorg? Dat was de centrale vraag van de bijeenkomst. Als basis diende de Waardenkaart, een overzicht van alle waarden die van belang zijn in de zorg, die ZN heeft gemaakt met bijna tweehonderd mensen, variërend van zorgprofessionals en wetenschappers tot bestuurders en zelfs kinderen. Daarbij heeft ZN het waardenmodel van De Argumentenfabriek gebruikt met daarop de negen waardenclusters: vrijheid, rechtvaardigheid, puurheid, loyaliteit, hiërarchie, empathie, continuïteit, kwaliteit en nut.

Waarden kiezen
In groepjes kropen de aanwezigen van de NFU, NVZ, Patiënten Federatie Nederland, VvAA, Vilans, de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, RIVM, AAG, het Zorginstituut, ZN, VWS en De Argumentenfabriek in de verschillende rollen. Vanuit elk perspectief mochten de groepjes uit 28 waarden de zeven waarden kiezen die zij het belangrijkste vinden.

  

Duidelijke verschillen
Het selecteren van waarden leverde goede gesprekken op en een interessant resultaat. De prioritering in de vijf verschillende groepen laat helder zien dat het gekozen perspectief nogal uitmaakt. Zo kwam ‘gezondheid’, toch ontegenzeggelijk een belangrijke waarde in de zorg, alleen bij de patiënt in de top zeven. ‘Zuinigheid’ en ‘rekenschap’ scoorden alleen hoog voor de belastingbetaler en de zorginkoper. Praktische waarden als ‘deskundigheid’ en ‘veiligheid’ en de sociale waarde ‘vertrouwen’ konden vanuit de verschillende perspectieven op de meeste bijval rekenen.  “Ik vond het heel prikkelend om met deze gemêleerde groep mensen over de zorg te praten’’, reageerde Jacques landman, directeur van de NFU.

Belangen in kaart brengen
Waardenkaarten zijn vooral nuttig als middel om te komen tot weloverwogen, inclusieve, besluitvorming en als analyse-instrument. Tijdens deze bijeenkomst was de vraag vooral ook wat je nog meer met een Waardenkaart kan doen. Edwin Brugman, directeur van Vereniging VvAA ziet zeker kansen. “De Waardenkaart helpt om beter met elkaar in gesprek te komen, omdat je meer inzicht krijgt in de waarden van de mensen die hun rollen in en rondom de zorg vervullen.”

Download de Waardenkaart Zorg.

Meer over het Platform Zó werkt de zorg