Regierol gemeente warmtetransitie

Hoe kun je als gemeente de regierol bij de Transitievisie Warmte invullen? In het Klimaatakkoord is afgesproken dat gemeenten de regie hebben bij de warmtetransitie en dat zij uiterlijk 2021 een eerste Transitievisie Warmte gereed hebben. Deze visie beschrijft het tijdpad waarin wijken geïsoleerd en aardgasvrij gemaakt worden. Maar wat valt hierbij zoal te kiezen als gemeente en hoe maak je die keuzes weloverwogen? Vanuit het Kennis- en Leerprogramma van het Programma Aardgasvrije Wijken maakten we een Rollenkaart met mogelijke regierollen. Hiernaast maakten we een Afwegingskader om gemeenten te helpen hier een keuze in te maken.

Uit het Klimaatakkoord volgt dat gemeenten de regie hebben bij de warmtetransitie. Hoe die regierol er precies uitziet is niet vastgelegd. Wel is duidelijk dat alle gemeenten eind 2021 de Transitievisie 1.0 moeten hebben vastgesteld door de raad. In de visie beschrijft de gemeente welke wijken en hoeveel huizen en gebouwen vóór 2030 geïsoleerd en/of aardgasvrij gemaakt worden. Gemeenten werken deze visie daarna uit in Uitvoeringsplannen op wijkniveau.  

Strategische keuzes in de Transitievisie

Bij de Transitievisie valt er voor gemeenten veel te kiezen. Zo kunnen ze keuzes maken in het tempo: het aantal aardgasvrij(ready) huizen en gebouwen voor 2030. Ook kunnen ze kiezen hoe uitgebreid ze inwoners en stakeholders betrekken bij het vormgeven van de Transitievisie, zoals woningcorporaties en netbeheerders. Zomaar twee strategische keuzes die een gemeente kan maken.

“Het is interessant om te zien hoe gemeenten bezig zijn hun nieuwe verantwoordelijkheden binnen de warmtetransitie in te vullen. Welke vragen dit oproept en welke keuzes verschillende gemeenten hierin maken. Duidelijk is dat er niet één beste manier is om ‘regie’ te nemen, daarvoor zijn de verschillen tussen gemeenten te groot.”, zegt Bas Ebskamp, senior Klimaat en energie bij De Argumentenfabriek.

Rollenkaart

Om gemeenten grip te geven op hoe ze hun regierol kunnen invullen, maakten we de Rollenkaart, waarin vier typische varianten van de regierol staan beschreven: de Afwachtende Regisseur, de Integrale Regisseur, de Procesregisseur en de Sturende regisseur. Stuk voor stuk invullingen van de regierol, maar elk met eigen kenmerken en doelen.

Klik op de afbeelding om te vergroten

Afwegingskader

Om een doordachte keuze te maken voor één van deze rollen, maakten we ook een Afwegingskader. Met deze twee kaarten kunnen gemeenten het gesprek voeren over hoe ze invulling willen geven aan hun regierol bij het maken van de Transitievisie Warmte. Meer informatie over de Transitievisie Warmte is hier te vinden.

Klik op de afbeelding om te vergroten

Meer weten?

Voor meer vragen over het Programma Aardgasvrije Wijk of het Kennis- en Leerprogramma, kun je contact opnemen met Aletta van der Werff.

Meer weten over ons werk aan energievraagstukken, bel of mail gerust naar Bas Ebskamp of Majelle Verbraak.