Naar een nieuw sociaal contract

Pieter Omtzigt publiceerde begin dit jaar het boek "Een nieuw sociaal contract", waar hij het zijne bijdraagt aan de herintroductie van het begrip ‘sociaal contract’ in het Nederlandse publieke debat. Hij is echter niet de enige die het dringend nodig acht hier helder over na te denken. In 2017 verscheen vanuit De Argumentenfabriek het boek "Naar een nieuw sociaal contract", geschreven door Frank Kalshoven en Silvie Zonderland.

De Nieuwe Wereld

Kalshoven gaat voor een aflevering van De Nieuwe Wereld in gesprek met Ad Verbrugge over hoe dit nieuwe sociale contract eruit zou moeten zien. Kenmerkend voor de aanpak van Kalshoven is de integrale benadering van het contract. In plaats van het in individuele deelproblemen op te delen, beziet hij de kwestie als geheel. Wat Kalshoven betreft hangen bijvoorbeeld zorg, onderwijs en huisvesting op nauwe wijze samen in de levens van burgers. Bij het aanpakken van één deelprobleem moet men dan ook zien hoe het de andere domeinen beïnvloedt. Met het presenteren van een integrale visie hoopt hij te inspireren om anders te gaan kijken naar hun eigen relatie tot de maatschappij.

Naar het Malieveld

Onder andere kansenongelijkheid en de oorzaken en eventuele oplossingen hiervan komen aan bod. Kalshoven zegt hierover: “Je moet proberen in de eerste tien jaar van een mensenleven, deze mensen up-to-speed te brengen om zelfstandig door arbeid in hun inkomen te voorzien." Het gesprek gaat ook verder in op de ‘onderwijscrisis’ die volgens beide heren bestaat, waar niet genoeg aandacht voor is vanuit politiek én maatschappij. Kinderen kunnen steeds slechten lezen en schrijven, en de gevolgen hiervan voor de kwaliteit van de kenniseconomie later is groot. Dat dit geen alarmbellen doet rinkelen, verbaast Kalshoven: “Naar het Malieveld, ouders van Nederland. En trouwens de rest ook.”

De woningcrisis is een financieel probleem

Een ander belangrijk onderwerp in het gesprek is de woningcrisis waar Nederland momenteel mee te maken heeft. Volgens Kalshoven ligt de focus van het maatschappelijke debat hierover te veel op de fysieke kant van het probleem: er is een tekort aan woningen. Wat het echte probleem is, is volgens hem financieel van aard. “De lage rente, onder andere in combinatie met de renteaftrek, soepele leennormen en de “jubelton” jaagt de koopprijs omhoog”. Door deze financiële kant van de woningcrisis op te lossen, krijg je weer beweging in de markt, ook tussen huurders en kopers.

Aansluiting tussen systemen

Kan het beter? Dat is de vraag die in Naar een nieuw sociaal contract (2017) centraal staat. Het boek van Kalshoven en Zonderland richt zich in hoofdzaak op de sociaal-economische hoofdstukken uit het sociale contract. De vrijheidsgraden en beperkingen die samenhangen met onderwijs, arbeidsmarkt, sociale zekerheid, en met wonen, zorg en pensioen. De nadruk ligt hierbij dus op de aansluiting tussen systemen. Hoe kan een nieuw sociaal contract er uit zien? Wat moet er minimaal in staan en welke ‘pluspakketten’ zijn mogelijk? Dit boek kun je hier bestellen of gratis downloaden.