Geen daders, maar slachtoffers

Henriëtte Reker, burgemeester van Keulen, kreeg een storm van kritiek over zich heen toen ze begin dit jaar, na de massale aanrandingen in de nieuwjaarsnacht, een gedragscode voor meisjes en jonge vrouwen voorstelde. Ook onze eigen minister van Sociale Zaken, Lodewijk Asscher, veroordeelde op Facebook haar reactie. De gedragscode houdt onder andere in dat vrouwen op een armlengte afstand moeten blijven van vreemden en dat ze bij hun eigen groepje moeten blijven.

De reactie van Henriëtte Rekel, die in oktober vorig jaar zelf door een man werd aangevallen, impliceert dat slachtoffers van aanrandingen verantwoordelijk zijn voor het geweld dat hen is overkomen. Dit is een ernstige denkfout en staat bekend als de just world bias ofwel de rechtvaardige–wereldfout. Hij komt voort uit het idee dat we in een rechtvaardige, geordende en voorspelbare maatschappij leven waarin iedereen krijgt wat hij verdient. Boontje komt uit zijn loontje. Dan had je maar niet op dat plein moeten zijn en ver van die potentiële verkrachters moeten blijven, zo suggereert de gedragscode.

Zo’n eigen-schuld-dikke-bult-redenering komt vaker voor en wordt zelfs in de rechtszaal gemaakt. Zo werd de dader van een dubbele verkrachting in Florida vrijgesproken omdat het slachtoffer een zeer kort rokje droeg en geen ondergoed. De jury oordeelde dat de vrouw de verkrachting zelf had uitgelokt.

In Keulen hebben zestig vrouwen aangifte gedaan van aanranding. Ze blijven slachtoffers. Laten we ze niet als daders bestempelen.

Meer weten? Neem contact op met Suzanne Weusten